Bảo quản bùa Thái Lan đúng cách có hai mục đích: giữ cho chiếc bùa nguyên vẹn về mặt vật chất (điều ảnh hưởng cả ý nghĩa tâm linh lẫn giá trị của bùa) và thể hiện sự tôn trọng mà truyền thống Thái dành cho vật linh thiêng. Một chiếc bùa bị ném vào ngăn kéo không chỉ dễ trầy xước mà, theo cách nghĩ của người Thái, còn là thiếu tôn kính. Cách bạn cất bùa phản ánh mối quan hệ của bạn với truyền thống ấy.
Nguyên tắc quan trọng nhất: đặt ở chỗ cao
Trong truyền thống bùa Thái, nguyên tắc cất giữ quan trọng nhất là độ cao. Vật linh thiêng luôn được đặt từ thắt lưng trở lên, không bao giờ để dưới đất, trên sàn hay trên chỗ người ta giẫm hoặc ngồi lên. Điều này xuất phát từ quan niệm của người Thái rằng vật thiêng phải ở vị trí cao hơn vật thường, cũng là lý do người Thái không bao giờ chĩa chân về phía tượng Phật hay đặt sách xuống sàn.
Những chỗ phù hợp để cất bùa:
- Một kệ riêng gắn ngang tầm mắt hoặc cao hơn
- Nóc tủ sách hoặc tủ quần áo cao
- Bàn thờ hoặc tủ trưng bày dành riêng cho bùa
- Tủ đầu giường (phù hợp cho bùa đeo hằng ngày khi tháo ra trước lúc ngủ)
Không nên cất bùa:
- Trong túi quần (dưới thắt lưng)
- Trong túi xách đặt dưới sàn
- Trong tủ giày hoặc gần giày dép
- Trong ngăn kéo sát sàn
- Trong phòng tắm
Cất bùa đeo hằng ngày
Với chiếc bùa bạn đeo mỗi ngày, hãy tạo một thói quen tháo và cất cố định:
- Trước khi tắm: tháo bùa, đặt lên tủ đầu giường, lên kệ hoặc vào một khay nhỏ dành riêng trên bàn trang điểm.
- Trước khi ngủ: bạn có thể đeo bùa khi ngủ nếu thấy thoải mái. Nếu tháo ra, hãy đặt lên tủ đầu giường hoặc kệ gần giường.
- Trước khi gần gũi: tháo bùa và đặt ở chỗ cao, tốt nhất ở góc khác trong phòng hoặc trên kệ cao.
Các tình huống nên tháo bùa khác được tổng hợp trong bài kiêng kỵ khi đeo bùa Thái Lan.
Cách trưng bày khi có nhiều bùa
Bàn thờ tại nhà
Bàn thờ riêng là cách trưng bày truyền thống nhất. Nhà người Thái thường có một kệ thờ Phật (hing phra), là kệ cao hoặc tủ nhỏ gắn gần trần ở phòng chính, dành cho tượng Phật, ảnh các vị sư và bùa. Bạn không cần một bàn thờ kiểu Thái cầu kỳ. Một kệ sạch sẽ, đặt cao, ở vị trí trang nghiêm là đủ. Nhiều gia đình Việt vốn đã có bàn thờ Phật hoặc bàn thờ gia tiên; nếu muốn đặt bùa ở đó, hãy dành cho bùa một góc gọn gàng, riêng biệt.
Tủ kính trưng bày
Tủ có mặt kính đặt ngang bàn làm việc trở lên giúp bạn ngắm bộ sưu tập mà vẫn bảo vệ bùa khỏi bụi, độ ẩm và va chạm. Với những chiếc bùa cổ có giá trị, tủ có kính chống tia UV là lựa chọn lý tưởng. Hãy chắc rằng tủ được đặt từ ngang thắt lưng trở lên.
Album và khay đựng bùa
Người sưu tầm ở Thái thường dùng album có đệm hoặc khay chia ô làm riêng cho bùa. Mỗi chiếc nằm một ngăn, không chạm vào nhau nên không trầy xước. Hãy để album trên kệ, không cất trong ngăn kéo thấp.
Chăm sóc theo chất liệu
Bùa bột (Phra Phong)
Đây là loại mỏng manh nhất. Bột thiêng vốn dễ sứt mẻ, nứt và hút ẩm.
- Bọc trong vỏ kín hoặc vỏ chống nước để tránh ẩm
- Không bao giờ ngâm vào nước
- Chỉ làm sạch bằng cách thổi nhẹ bụi hoặc dùng cọ thật mềm, khô
- Tránh nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp, không để dưới nắng gắt hay trong xe hơi nóng
- Cầm bùa khi tay sạch và khô
Ví dụ, Phra Somdej bột của Luang Phor Tim trong bộ sưu tập được bọc sẵn trong vỏ vàng kiểu Ý, giúp bùa bột tránh va đập và hơi ẩm khi đeo hằng ngày.
Bùa kim loại
Bùa kim loại (Nawaloha, đồng thau, đồng đỏ, bạc, vàng) bền hơn nhưng có thể xỉn màu hoặc bị oxy hóa.
- Thỉnh thoảng lau nhẹ bằng khăn mềm, khô
- Lớp xỉn màu tự nhiên (patina) cho thấy tuổi đời và thường được người sưu tầm quý, nên đừng cố đánh bóng cho sáng lại
- Cất trong vỏ hoặc túi riêng để các chiếc không cọ vào nhau
Một chiếc bùa kim loại đã có vỏ nhựa trong chống nước, như Phra Kring Nawaloha của Luang Phor Charan, chùa Wat Amphawan, gần như chỉ cần lau mặt ngoài của vỏ.
Vỏ bùa
Phần lớn bùa đeo được bọc trong vỏ bảo vệ bằng vàng, bạc, thép không gỉ hoặc nhựa acrylic chống nước. Bản thân chiếc vỏ cũng cần chăm sóc:
- Lau mặt ngoài bằng khăn mềm
- Định kỳ kiểm tra độ kín của vỏ chống nước
- Nếu khoen móc dây bị lỏng, mang đến thợ kim hoàn siết lại trước khi bùa rơi mất
Nếu bạn đang chọn vỏ cho bùa, xem thêm bài cách chọn vỏ bùa Thái (tiếng Anh).
Những điều cần tránh
- Hóa chất tẩy rửa: không dùng chất tẩy gia dụng, máy rửa siêu âm, dung dịch rửa trang sức hay xi đánh bóng kim loại lên chính chiếc bùa.
- Mân mê quá nhiều: thỉnh thoảng cầm bùa một cách trân trọng là bình thường, nhưng liên tục sờ, chà hay nghịch bùa giống một thói quen bồn chồn hơn là sự tôn kính, và còn làm bùa mòn nhanh.
- Chồng bùa lên nhau không có lớp bảo vệ: bùa kim loại sẽ trầy xước lẫn nhau, bùa bột sẽ sứt mẻ nếu để lẫn thành đống.
- Môi trường ẩm: độ ẩm kéo dài làm hỏng bùa bột và đẩy nhanh quá trình ăn mòn kim loại. Ở khí hậu nồm ẩm như nhiều vùng của Việt Nam, nên bỏ vài gói hút ẩm silica gel vào tủ hoặc hộp đựng bùa.
Khi bùa bị nứt hoặc vỡ
Nếu bùa bị nứt, sứt hoặc vỡ, bùa không vì thế mà mất đi ý nghĩa tâm linh. Nhiều người Thái tin rằng chiếc bùa vỡ đã "đỡ" thay một tai ương lẽ ra rơi vào người đeo, và vết vỡ là dấu tích của sự che chở đó. Đây là niềm tin truyền thống. Bạn có thể tiếp tục giữ chiếc bùa vỡ ở chỗ cao, trang nghiêm, hoặc nếu muốn, mang bùa đến gửi lại chùa.
Bạn có thể xem bộ sưu tập bùa của chúng tôi, các mẫu đều có thể đặt kèm vỏ bảo vệ. Để biết thêm về cách đeo, hãy đọc bài hướng dẫn đeo bùa Thái (tiếng Anh) và cách chọn bùa Thái Lan đầu tiên. Trang sản phẩm hiện bằng tiếng Anh, và cửa hàng có gửi hàng đến Việt Nam.
Câu hỏi thường gặp
Có được rửa bùa Thái bằng nước không?
Không nên. Bùa bột tuyệt đối không được ngâm nước; bùa kim loại chỉ cần lau khô bằng khăn mềm. Nếu bùa đã có vỏ chống nước, chỉ lau mặt ngoài của vỏ.
Bùa kim loại bị đen đi có sao không?
Không. Lớp xỉn màu là quá trình tự nhiên của kim loại và thường được giới sưu tầm coi trọng vì cho thấy tuổi của chiếc bùa. Không cần và không nên đánh bóng.
Có thể đặt bùa Thái trên bàn thờ gia tiên không?
Truyền thống Thái chỉ yêu cầu bùa được đặt ở chỗ cao, sạch sẽ và trang nghiêm. Nếu đặt trên bàn thờ trong nhà, hãy dành cho bùa một góc riêng, gọn gàng, tránh để lẫn với đồ lặt vặt.
