Phra Phrom (พระพรหม), vị thần bốn mặt mà người Việt đến Bangkok quen gọi là "Phật Bốn Mặt" hay "Tứ Diện Thần", có lẽ là vị thần được cầu khấn nhiều nhất ở Thái Lan. Tượng ngài ngự tại đền Erawan giữa trung tâm Bangkok, một trong những đền thờ đông khách nhất châu Á, nơi dòng người từ khắp châu Á đến cầu phước cho mọi mặt của cuộc sống. Dù gọi là "Phật", Phra Phrom thực ra là thần Brahma, vị thần sáng tạo của Ấn Độ giáo. Ở Thái Lan, ngài trở thành vị thần mà người ta tìm đến để cầu may mắn toàn diện: sự nghiệp, tình duyên, tài lộc và sức khỏe.
Bài viết giải thích ý nghĩa bốn mặt, cách cúng và ai nên thờ Phra Phrom. Xem thêm trang giới thiệu Phra Phrom và bài các vị thần Hindu trong Phật giáo Thái (tiếng Anh).
Ý nghĩa bốn mặt của Phra Phrom
Bốn mặt của Phra Phrom nhìn về bốn hướng, và trong cách thờ của người Thái, mỗi mặt cai quản một mảng của đời sống. Mỗi nơi có thể nói hơi khác nhau, nhưng cách hiểu phổ biến là:
| Mặt trước | Sự nghiệp, công việc, thành tựu |
|---|---|
| Mặt bên trái | Tình duyên, các mối quan hệ, hòa hợp |
| Mặt bên phải | Tài lộc, nhà cửa, tài sản |
| Mặt sau | Sức khỏe, bình an, ổn định |
Vì thế Phra Phrom được xem là vị thần "toàn năng": thay vì chuyên về một việc, ngài bao quát mọi mặt của đời sống thế tục. Ở tầng ý nghĩa sâu hơn, bốn mặt còn gắn với Tứ Vô Lượng Tâm (Brahmavihara): từ, bi, hỷ, xả, những trạng thái tâm cao quý mà người Việt theo đạo Phật cũng rất quen thuộc.
Cách nhận biết Phra Phrom
Phra Phrom được thể hiện với bốn mặt và thường có tám tay, ngồi hoặc đứng trong sắc vàng rực rỡ, tay cầm các pháp khí có thể gồm kinh Veda, chuỗi hạt, bình nước, quyền trượng, bánh xe và vỏ ốc. Dáng vẻ của ngài thường điềm tĩnh, hiền hòa, như đấng sáng tạo đang nhìn khắp bốn phương.
Đền Erawan ở Bangkok
Nói về Phra Phrom không thể không nhắc đến đền Erawan (tên Thái là Thao Maha Phrom) ở ngã tư Ratchaprasong, Bangkok. Đền được dựng vào những năm 1950; theo câu chuyện thường được kể, đền được lập khi xây khách sạn Erawan bên cạnh để hóa giải những trục trặc trong lúc thi công. Về sau, đền nổi tiếng nhờ những câu chuyện cầu được ước thấy do người đi lễ truyền nhau, và ngày nay thu hút người thờ từ Thái Lan, Trung Quốc, Singapore, Malaysia, Việt Nam và nhiều nơi khác. Tục thuê vũ công múa tạ lễ khi điều cầu xin thành hiện thực tạo nên không khí rất riêng của đền. Danh tiếng của đền Erawan là một phần lớn lý do việc thờ Phra Phrom lan rộng khắp châu Á.
Cách cúng Phra Phrom
Cách cúng truyền thống là lần lượt vái lạy đủ bốn mặt, đi theo chiều kim đồng hồ, dâng nhang, nến, vòng hoa (nhất là hoa vạn thọ vàng) và đôi khi một lễ vật nhỏ ở mỗi mặt. Người đi lễ thường dâng lễ đặc biệt ở mặt cai quản điều mình đang cần nhất. Sự thành tâm, lòng biết ơn khi điều cầu xin thành hiện thực và giữ đúng lời đã khấn hứa được xem là điều cốt yếu.
Nếu bạn ghé đền Erawan khi du lịch Bangkok: lễ vật nhang, nến, hoa được bán ngay tại đền, hãy ăn mặc lịch sự và bắt đầu từ mặt trước (hướng ra lối vào chính) rồi đi vòng theo chiều kim đồng hồ.
Ai nên thờ Phra Phrom?
- Người muốn cầu may mắn toàn diện: sự nghiệp, tình duyên, tài lộc và sức khỏe cùng lúc
- Người đang đứng trước ngã rẽ và chưa biết nên tập trung vào mảng nào
- Người cầu thăng tiến và được ghi nhận trong công việc
- Bất kỳ ai muốn có một vị thần hiền hòa, che chở toàn diện
Bùa Phra Phrom trong bộ sưu tập
Nếu muốn mang hình tượng Phra Phrom theo người, bùa Phra Phrom bằng đồng của LP Namfon, chùa Wat Phailom (BE 2556) là mẫu dễ tiếp cận, bọc sẵn vỏ để đeo ngay, gắn với cả bốn mảng may mắn của ngài. Nhiều người thờ Phra Phrom cũng kính thần Ganesha; các tượng và bùa thần linh khác có trong mục Thần linh (Celestial Deities). Các hiệu quả nói trên là niềm tin truyền thống, không phải cam kết về kết quả.
Bạn có thể xem bộ sưu tập bùa của chúng tôi hoặc đọc thêm bùa hộ thân Thái Lan nào tốt nhất và kiêng kỵ khi đeo bùa Thái Lan. Trang sản phẩm hiện bằng tiếng Anh, và cửa hàng có gửi hàng đến Việt Nam.
Câu hỏi thường gặp
Phật Bốn Mặt có phải là Phật không?
Không. Phra Phrom là thần Brahma của Ấn Độ giáo, được tôn thờ trong văn hóa Thái như một vị thần hiền hòa cai quản việc thế gian. Ngài không phải là một vị Phật. Phật tử Thái quy y Phật để cầu giải thoát, và thờ các vị thần như Phra Phrom để cầu giúp đỡ trong chuyện đời thường. Cách gọi "Phật Bốn Mặt" chỉ là thói quen của du khách.
Có nhất thiết phải vái đủ bốn mặt không?
Theo truyền thống là có, vì vái đủ bốn mặt thể hiện bản chất bao quát của Phra Phrom. Nhiều người nhấn mạnh ở mặt cai quản điều mình cần nhất, nhưng vái đủ bốn mặt mới là cách cúng trọn vẹn.
Nên dâng gì ở đền Erawan hoặc bàn thờ Phra Phrom?
Nhang, nến và vòng hoa (truyền thống là hoa vạn thọ vàng) là lễ vật cơ bản. Nếu bạn khấn hứa để đổi lấy điều cầu xin, việc giữ lời khi điều ước thành hiện thực được xem là rất quan trọng.
