Bước vào gần như bất kỳ cửa hàng, quán ăn hay sạp chợ nào ở Thái Lan, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp bà: một người phụ nữ duyên dáng mặc trang phục truyền thống Thái, quỳ gối, một tay giơ lên như đang vẫy gọi. Đó là Nang Kwak (นางกวัก), nữ thần buôn bán của riêng người Thái, với một "chuyên môn" duy nhất: vẫy khách và doanh thu về cho cửa hàng. Nếu các vị thần Hindu lớn cai quản cả một vùng rộng của đời sống, thì Nang Kwak tập trung đến mức dễ thương: bà vẫy may mắn, cụ thể là vẫy những vị khách sẵn sàng trả tiền bước qua cửa.
Với người Việt làm kinh doanh, hình ảnh này khá quen: Nang Kwak trên quầy hàng Thái giữ vai trò gần giống tượng Thần Tài hay chú mèo vẫy tay trên quầy thu ngân ở nhiều cửa hàng Việt. Bài viết giải thích Nang Kwak là ai, bà phù hộ điều gì và khác các vị thần tài lộc khác ra sao. Xem thêm trang giới thiệu Nang Kwak (tiếng Anh).
Nang Kwak là ai?
Khác với Lakshmi hay Brahma, Nang Kwak không phải thần Hindu du nhập mà là nữ thần dân gian bản địa của Thái Lan, có gốc từ tín ngưỡng địa phương, với truyền thuyết thường kể về một cô gái mộ đạo được ban phước nhờ công đức của mình. Dần dần bà trở thành thần hộ mệnh của giới buôn bán, một hình tượng gần gũi, dễ cầu khấn chứ không xa vời như các thần linh vũ trụ. Tên bà lấy từ chữ Thái chỉ động tác vẫy gọi (kwak), và chính động tác ấy là toàn bộ ý nghĩa của bà.
Nang Kwak phù hộ điều gì?
- Thu hút khách hàng: vẫy người mua và lượng khách ghé qua cửa hàng
- Tăng doanh số: buôn bán đắt hàng, cửa tiệm đông vui
- May mắn buôn bán đều đặn: việc mua bán hằng ngày trôi chảy
Phạm vi của bà hẹp và rất thực tế, đó chính là lý do giới buôn bán yêu quý bà. Theo niềm tin truyền thống, Nang Kwak không lo chuyện đại phú hay vận mệnh cả đời, bà lo cho quầy hàng hôm nay có khách. Đây là tín ngưỡng dân gian, không phải lời hứa về doanh thu.
Cách nhận biết Nang Kwak
Nang Kwak được thể hiện là một người phụ nữ xinh đẹp quỳ gối, mặc trang phục truyền thống Thái màu đỏ hoặc vàng, tay phải giơ lên, lòng bàn tay hướng ra ngoài trong tư thế vẫy gọi, bên cạnh thường có túi tiền hoặc đồng xu. Tượng bà được đặt trên kệ hàng và quầy thu ngân khắp Thái Lan, hướng ra phía khách qua lại để "gọi" họ vào.
Nang Kwak và Lakshmi khác nhau thế nào?
Người mới tìm hiểu thường gộp chung các nữ thần tài lộc, nhưng Nang Kwak và Lakshmi khá khác nhau:
| Nang Kwak | Lakshmi | |
|---|---|---|
| Nguồn gốc | Nữ thần dân gian bản địa Thái Lan | Nữ thần lớn của Ấn Độ giáo |
| Phạm vi | Một việc: vẫy khách đến cửa hàng | Tài lộc, sắc đẹp, tình yêu và phúc phần cả đời |
| Nơi thờ quen thuộc | Quầy hàng, kệ thu ngân | Bàn thờ trong nhà, đền thờ |
Nhiều chủ cửa hàng thờ cả hai: Lakshmi cho sự sung túc chung, Nang Kwak trên quầy cho chuyện buôn bán hằng ngày. Để so sánh kỹ hơn, xem bài về Phra Mae Lakshmi và tổng quan các vị thần Hindu trong Phật giáo Thái (tiếng Anh).
Cách thờ cúng Nang Kwak
Là nữ thần dân gian, Nang Kwak được cúng bằng những lễ vật đơn giản, quen thuộc: nước ngọt màu đỏ (người Thái hay dùng Fanta đỏ), bánh kẹo, trái cây, hoa và nhang, thay mới đều đặn. Tượng bà theo truyền thống được đặt quay mặt ra cửa tiệm để vẫy khách vào. Giữ chỗ thờ sạch sẽ và lễ vật tươi mới được xem là điều quan trọng: người Thái hay nói một Nang Kwak được chăm chút là một Nang Kwak "đang làm việc".
Ai nên thờ Nang Kwak?
- Chủ cửa hàng, chủ quán ăn, người bán hàng ở chợ muốn có thêm khách
- Bất kỳ ai kinh doanh tiếp xúc trực tiếp với khách: bán lẻ, nhà hàng, khách sạn, dịch vụ
- Người bán hàng online và doanh nghiệp nhỏ mong việc buôn bán đều đặn mỗi ngày
Bùa đeo đi kèm cho người buôn bán
Hiện cửa hàng chưa có tượng hay bùa Nang Kwak. Tuy vậy, chủ tiệm đặt Nang Kwak trên quầy thường đeo thêm bùa tài lộc cho bản thân, và bộ sưu tập có vài lựa chọn theo hướng đó: tượng Phật Di Lặc tài lộc đúc Nawaloha của Luang Phor Tim (BE 2561), bùa bột Thần Tài bịt mắt của Luang Phor Tim (BE 2563) hoặc bùa rùa tài lộc mạ vàng của chùa Luang Pu Liew (BE 2560). Xem tất cả trong trang bùa tài lộc. Tìm hiểu thêm các hình tượng tài lộc khác trong bài Kumanthong là gì và bùa rùa Luang Pu Liew.
Bạn có thể xem bộ sưu tập bùa của chúng tôi hoặc liên hệ đội ngũ tại Bangkok nếu cần tư vấn chọn bùa cho việc kinh doanh. Trang sản phẩm và trang liên hệ hiện bằng tiếng Anh, và cửa hàng có gửi hàng đến Việt Nam.
Câu hỏi thường gặp
Nang Kwak có phải nữ thần Ấn Độ giáo không?
Không. Khác với Lakshmi hay Brahma, Nang Kwak là nữ thần dân gian bản địa của Thái Lan, gắn riêng với chuyện buôn bán chứ không có phạm vi rộng như các vị thần Hindu.
Nên đặt tượng Nang Kwak ở đâu?
Theo truyền thống, đặt tượng quay mặt ra cửa tiệm, ở trên hoặc gần quầy thu ngân, để bà "vẫy" khách qua đường bước vào. Giữ chỗ đặt tượng sạch sẽ và thay lễ vật đều đặn.
Không kinh doanh có thờ hoặc đeo Nang Kwak được không?
Được. Nang Kwak gắn nhiều nhất với buôn bán, nhưng người làm công việc cần gặp gỡ khách hàng, như nhân viên bán hàng hay môi giới, cũng thường chọn bà. Bùa đeo nên đeo từ thắt lưng trở lên như mọi loại bùa khác.
